• RestoraTÜRK

  • "Mimari, insan ile varlık arasındaki ilişkiyi düzenleyen disiplindir."

  • RestoraTÜRK

  • RestoraTÜRK

Copyright 2017 - Custom text here

ROMA-BİZANS DÖNEMİ SU YAPILARI

Romalılar devrinde  (HADRIANUS, 113-124) İstanbula Trakyadan ve şehrin batısındaki Kağıthane derelerinden su getiren tesisler yapıldığı tahmin edilmektedir. VALENS döneminde ( 364-378 ) 971 metre uzunluğundaki Bozdoğan kemeri inşa edilmiştir. Bu dönemde su tesislerine ilaveler de yapılmıştır. Osmanlılar döneminde tamir ettirilerek kullanılan104 metre uzunluğunda ve 14 metre yüksekliğindeki Mazul ( Mazlum ) kemerinde Romalılar tarafından yapıldığı bilinmektedir. 7. ve 8. yy'larda su tesislerinin surlar dışında kalan bölümleri çeşitli hücumlar ve depremler sebebiyle büyük ölçüde tahrip olmuştur.

Bizans döneminde V.KONSTANTIN ( 741-775 ), III. ROMANOS ( 1028-1034 ) ve I. MANUEL tarafından şehrin su tesisleri üzerinde bir takım tamirler yapılmışsa da ayrıntılı bilgi yoktur. Romalılar tarafından yapılan isale hatları ve şehir içi şebekesinin Bizanslılar tarafından korunamadığı ve devamlılığının sağlanamadığı söylenebilir. 10. yy' dan sonra şehir şebekesi harab olmuş ve 1204 yılındaki Latin istilası sırasında ise hem sur dışındaki hemde sur içindeki su şebekesi hemen hemen tamamen tahrip edilmiştir. 4.yy'dan itibaren şehrin su ihtiyacının karşılanabilmesi ve kuşatmalara direnebilmek için çok sayıda açık ve kapalı sarnıçlar yapıldığı bilinmektedir.


AÇIK SARNIÇLAR

   1. Edirnekapıdaki günümüzde Vefastadı olarak kullanılan ve AETIOS tarafından 421 yılında yapılan 244 metreye 85 metre ölçülerindeki sarnıç.
   2. Sultanselim'deki ASPAR tarafından 459 yılında yapılan 152 metreye 152 metre ölçülerindeki sarnıç.
   3. Fındıkzade'deki ANASTASIUS tarafından 491-518 yılları arasında yapılan 170 metreye 147 metre ölçülerindeki sarnıç.
   4. Bakırköy Osmaniyedeki gümüzde açık hava konser alanı olarak kullanılan ve FİL DAMI olarak adlandırılan 127 metreye 75 metre ölçülerindeki sarnıç.

KAPALI SARNIÇLAR


Sur içinde bugüne kadar tesbit edilen kapalı sarnıçların sayısı 70' in üzerinde olmakla beraber bu sarnıçların yalnızca iki tanesi oldukça büyük olarak inşa edilmiştir. Binbirdirek sarnıcı olarak anılan sarnıç 64 x 50 metre boyutlarındadır ve çatısı 224 kolon üzerine oturmaktadır.Yerebatan sarnıcı ise 140 x 70 metre boyutlarındadır ve çatısı 336 kolon üzerine inşa edilmiştir.Her iki sarnıçta günümüzde müze olarak kullanılmaktadır. Açık ve kapalı sarnıçlar Osmanlılar tarafından su tesisi olarak kullanılmamıştır.Özellikle açık sarnıçlar Çukurbostan adı ile bostan olarak kullanılmıştır. Osmanlılar Roma ve Bizanslılardan kalan su tesislerinden yalnızca bazı kemerleri su isale hatları kapsamında kullanmışlardır.Şehirde Roma ve Bizans dönemi su tesisleri olarak günümüze yalnızca bazı kemerler ve sarnıçlar ulaşmış olup isale hatları, şehir şebeke sistemi ve çeşmeler ile ilgili hiç bir örnek günümüze ulaşmamıştır.

Kaynak

f t g m