• RestoraTÜRK

  • "Mimari, insan ile varlık arasındaki ilişkiyi düzenleyen disiplindir."

  • Şehri imar ederken nesli ihya etmeyi ihmal ederseniz, ihmal ettiğiniz nesil imar ettiğiniz şehri tahrip eder... Turgut Cansever

  • RestoraTÜRK

Copyright 2018 - Custom text here

ANDIRIN VE ÇOKAK NAHİYELERİ YERLEŞİM YERLERİ

OSMANLI DÖNEMİNDE DULKADİROĞULLARI BÖLGESİ İLE İLGİLİ İLK RESMİ BELGELERDEN DEFTERİ HÂKÂNİ’DE ANDIRIN VE ÇOKAK NAHİYELERİ YERLEŞİM YERLERİ

Hazırlayan: Araştırmacı Yazar ve Şair Celil ÇINKIR

Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığının Yayın Nu: 40 “Osmanlı 998 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Diyâr-i Bekr ve Arab ve Zü’l-Kâdiriyye Defteri (937/1530) CİLT II” sayılı Defteri Hâkâni Dizisi: IV de adı geçen Andırın yerleşim yerine dair isimler aşağıya çıkarılmıştır.

Burada dikkati üzerine çeken husus bugün mahalle statüsünde olan Çokak’ın günümüzden 485 yıl önce neredeyse Andırın’dan daha büyük bir nahiye merkezi olduğudur. Zira o yıllarda günümüzde Göksun ve Kadirlinin sınırlarında kalan bir çok yerleşim yerinin Çokak Nahiyesi’ne bağlı olduğunu görmekteyiz. Hatta şu anda Kayseri il sınırlarında kalan Yedioluk gibi bazı yerleşim yerlerinin de idari yönden Çokak Nahiyesi’ne bağlı olduğunu görmekteyiz.

Bu listeye bakarak köylerin tarihi hakkında bilgi sahibi olmak mümkündür. Örneğin günümüzde Efirağızlı olarak bilinen mahallem Akpınar Mezrası olarak kayıtlarda yerini almıştır. Kayıtlarda her ne kadar Efirağızlı olarak geçse de insanımız buraya halen Aapınar (Akpınar) demektedir. Buradan mahalle muhtarımıza ve yöre insanımıza yerleşim yerimizin eski ismini kayıtlarda tescil ettirmeleri konusunda girişimde bulunmalarını şiddetle tavsiye ediyorum. O kadar araştırma yapmama rağmen Efirağızlı sözcüğünün etimolojisine ulaşamadım. Bazı eski resmi kayıtlarda Efrazlı geçiyor olması da ayrı bir durum. Bana Efirağızlı sözcüğünün anlamını bilen varsa yazsın da bu konudaki cehaletimi gidereyim. Bizim Norşinlilerden kalır yanımız mı var?

Bu defterde dikkatleri çeken bir başka önemli husus ta Andırın’da 485 yıl önce bir boyahanenin ve sabunhanenin yani sabun fabrikasının olmasıdır. Bu bile bizim üretim açısından bu noktadan tam 5 asır geride olduğumuzu göstermektedir.

O tarihlerde günümüzde Andırın Çayı olarak adlandırılan akarsuyun o tarihlerde nehir olarak adlandırılması da çok dikkatimi çekti. Deprem kuşağında olmasından dolayı akarsuların yön ve yataklarının değişmiş olması muhtemeldir. Bu başlı başına bir yüksek lisans ya da doktora tezi için araştırma konusu olmalıdır. Zira bir başka kaynakta okumuştum; Tokmaklı M.S. 995 yılında meydana gelen depremden önce sular altındaymış ve Kayseri’den Yumurtalık, Anavarza ve Adana’ya giden ticaret yolu (Akyol isimli kervan yolu Tokmaklı’ya uğramadan Harboğazı’ndan sonra eski Tetceğiz Obası’ndan sonra Çöğdür’den Beşbucak Mahallesi’nin Kerimler Obasına (Burunönü Kalesi oradadır) ulaşmaktadır. Şu anda Tokmaklı’nın neresine kazma vurulsa belli bir derinlikten sonra çakıl taşlarına ve dere kumuna ulaşmak mümkün olmalıdır.995 yılında meydana gelen bu depremden sonra Misis, Yumurtalık, kısmen Anavarza ve Ceyhan’ın yerle bir olduğu ve birçok akarsuların ve nehirlerin yatak değiştirdiği ifade edilmektedir. Bu husus da ancak bilimsel bir çalışmayla ortaya konulabilir.

Ağa (Elma) Mezrası Andırın Nahiyesi
Ağuluca Mezrası Çokak Nahiyesi
Ahur-taşı Mezrası Çokak Nahiyesi
Ak-pınar Mezrası Andırın Nahiyesi
Akarca Mezrası Çokak Nahiyesi
Alaca-at Mezrası Çokak Nahiyesi
Ali Pınarı Mezrası Çokak Nahiyesi
Alişarlu Mezrası Çokak Nahiyesi
Altun-boğa Mezrası Çokak Nahiyesi
Anacuk Mezrası (Ancun Mezrası)
Anderun
Andırın
Andırın Boyahanesi
Andırın Nahiyesi
Andırın Köyü
Andırın Nehri
Andırın Sabunhanesi
Arab-Ağa Mezrası Andırın Nahiyesi
Aşı(lı) Kal’ası Mezrası (KALE)
Ayn (Geben Mezrası) Andırın Nahiyesi
Azgud Mezrası Andırın Nahiyesi
Azna Burc Mezrası Çokak Nahiyesi (KALE)
Babik Mezrası Andırın Nahiyesi
Bağce Kayası Mezrası Andırın Nahiyesi
Balıklağu Mezrası Andırın Nahiyesi
Barun toros Mezrası (Yarık-burnu Mezrası)
Baş-kend Mezrası Çokak Nahiyesi
Bayır-Enlü (Çayır-Enlü) Mezrası
Bili-bilen (Yellü-belen) Mezrası Çokak Nahiyesi
Boğaz Mezrası Andırın Nahiyesi
Boğaz-viranı Mezrası Andırın Nahiyesi
Bozaman-Yeri (Tozaman-Yeri) Mezrası Çokak Nahiyesi
Buldu Mezrası Andırın Nahiyesi
Burun Viranı Mezrası Andırın Nahiyesi
Büyük Çamurlu Mezrası Çokak Nahiyesi
Camuslu Mezrası Andırın Nahiyesi
Çağılgan Mezrası Andırın Nahiyesi
Çakal-burnu Mezrası Andırın Nahiyesi
Çam-burnu Mezrası Andırın Nahiyesi
Çamurluca Oluk Mezrası Çokak Nahiyesi
Çingilis Mezrası Çokak Nahiyesi
Çingilis Rahı Mezrası Çokak Nahiyesi
Çirçirun Mezrası Çokak Nahiyesi
Çokak Köyü Çokak Nahiyesi
Çomaklu Mezrası Andırın Nahiyesi
Çöpürzelik (Çukur-Venk) Çokak Nahiyesi
Çuku(r)-Koz Mezrası Andırın Nahiyesi
Çul-yırtan Mezrası Çokak Nahiyesi
Değirmenci-Deresi Mezrası Çokak Nahiyesi
Delük-ağzı Mezrası Andırın Nahiyesi
Derzi-deresi Mezrası Çokak Nahiyesi
Derzi-keni Mezrası Çokak Nahiyesi
Duş-budak Mezrası Andırın Nahiyesi
Duş-budak Çayırı Mezrası
Ebu’l-Hasan Mezrası Çokak Nahiyesi
Elma (Ağa) Mezrası Andırın Nahiyesi
Elmalu-Kaysar Mezrası Çokak Nahiyesi
Enbiya-Düzü Mezrası Çokak Nahiyesi
Fındıklu-dere Mezrası Çokak Nahiyesi
Fınducak-Pınarı Mezrası Çokak Nahiyesi
Geben Kal’ası Köyü Andırın Nahiyesi
Geben Kal’ası Rahı Andırın Nahiyesi
Göçük-yeri Mezrası Çokak Nahiyesi
Göl-Yeri Mezrası Andırın Nahiyesi
Güğün-Deresi Mezrası Çokak Nahiyesi
Güllük-Burnu(Keklik-Burnu) Mezrası
Günarı Mezrası Çokak Nahiyesi Çokak Nahiyesi
Harpus-ağzı Mezrası (Hapısağzı) Çokak Nahiyesi
Haşdurin Mezrası Andırın Nahiyesi
Heşdizin Mezrası Çokak Nahiyesi
Höpür Mezrası Andırın Nahiyesi
Ilıca Mezrası Çokak Nahiyesi
İkirge Mezrası Çokak Nahiyesi
İncüğez Mezrası Andırın Nahiyesi
Kabakesme Köyü Andırın Nahiyesi
Kabakesme Mezrası Andırın Nahiyesi
Kaba-Zindegani Mezrası Çokak Nahiyesi
Kabaca-Musa Mezrası Çokak Nahiyesi
Kaçağan Mezrası Andırın Nahiyesi
Kağlan (Çağlan) Mezrası Andırın Nahiyesi
Kadi-Deresi Mezrası Çokak Nahiyesi
Kahtik Mezrası Andırın Nahiyesi
Kal’a-Bıçağı Mezrası (KALE)
Kaladibi Mezrası (KALE)
Kakım-Kirası (Takım-Kirası) Çokak Nahiyesi
Kala-i Geben Köyü (KALE)
Kara-Bürcek Mezrası Çokak Nahiyesi
Karapınarı Mezrası Çokak Nahiyesi
Karataş Mezrası Andırın Nahiyesi
Karacalu-Argı Mezrası Andırın Nahiyesi
Karam (Meryem-Şir) Mezrası Andırın Nahiyesi
Kardaş Kal’ası Mezrası Çokak Nahiyesi
Karga-Çayırı (Koğa-Çayırı) Mezrası
Karga-Çayırı Yaylağı Andırın Nahiyesi
Karıca-Mereşke Mezrası Andırın Nahiyesi
Karık-Deresi Mezrası Çokak Nahiyesi
Karıncık-Ağzı Mezrası Çokak Nahiyesi
Karye Mezrası Andırın Nahiyesi
Katır-Alanı Çokak Nahiyesi
Kayalu Mezrası Çokak Nahiyesi
Kaysar Mezrası Çokak Nahiyesi
Kazan-Kabalak (Civan-Kabalak) Mezrası
Keçilik Mezrası Andırın Nahiyesi
Keklik-Burnu (Güllük-Burnu Mezrası) Andırın Nahiyesi
Keli Mezrası Andırın Nahiyesi
Keremcik Mezrası Andırın Nahiyesi
Kerşürge (Köşürge) Mezrası Çokak Nahiyesi
Kesik-Koz Mezrası Çokak Nahiyesi
Kevik-Kütay Mezrası (Ilıca Mezrası) Köpek-Güneyi Mezrası Çokak Nahiyesi
Kırtıl (Çakıl) Mezrası Andırın Nahiyesi
Kireçlik Mezrası Andırın Nahiyesi
Kocan (Bucak) Mezrası Andırın Nahiyesi
Koğa-Çayırı (Karga-Çayırı) Mezrası Andırın Nahiyesi
Koğalu Mezrası Çokak Nahiyesi
Konu (Kutu) Mezrası Çokak Nahiyesi
Koz-Denk Mezrası Andırın Nahiyesi
Koz-Hasan Mezrası Andırın Nahiyesi
Koz-Oluk Mezrası Çokak Nahiyesi
Koz-Yakası Mezrası Andırın Nahiyesi
Kozak Mezrası Andırın Nahiyesi
Kozcuğaz (Mezrası) Çokak Nahiyesi
Kozcuğaz Mezrası Çokak Nahiyesi
Kozcuğaz(i diğer) Mezrası Çokak Nahiyesi
Köpek-Deresi Mezrası Çokak Nahiyesi
Köpek-Güneyi Mezrası (Kevik-Kütay Mezrası) (Ilıca Mezrası) Çokak Nahiyesi
Körşülü Mezrası Andırın Nahiyesi
Körücek Mezrası Andırın Nahiyesi
Kuruca-Abad Mezrası Andırın Nahiyesi
Kuşçu Mezrası Andırın Nahiyesi
Kutu (Konu) Mezrası Çokak Nahiyesi
Kuyucak Korusu Andırın Nahiyesi
Kuyucak Mezrası Andırın Nahiyesi
Kuz-Dink Mezrası Andırın Nahiyesi
Küçük-Ark Mezrası Andırın Nahiyesi
Küçük-Çayır Mezrası Çokak Nahiyesi
Küçük-Ömer Mezrası Andırın Nahiyesi
Küleflü-Yakası (Gelenlü-Yakası) Mezrası
Künbetir Mezrası Çokak Nahiyesi
Kürmen Mezrası Çokak Nahiyesi
Merekşe-Kal’ası Mezrası (KALE)
Meryem-Şir Mezrası (Karam Mezrası)
Meydan Mezrası Andırın Nahiyesi
Müslim-Viranı Mezrası Andırın Nahiyesi
Na’l-Çeken Mezrası Andırın Nahiyesi
Nar-Deresi (Yavı-Deresi) Mezrası
Nur-Kebiş Mezrası Andırın Nahiyesi
Örücek Mezrası Çokak Nahiyesi
Özücek-Burnu Mezrası Andırın Nahiyesi
Pulurga Mezrası Çokak Nahiyesi
Rum-Keli Mezrası Andırın Nahiyesi
Sağmuni Mezrası Çokak Nahiyesi
Saruca-İsa (Hayruca-İsa) Mezrası Çokak Nahiyesi
Sazlu(ca) Mezrası Andırın Nahiyesi
Sekilü-Dengi (Sekilü-Vengi) Çokak Nahiyesi
Seydi-Oluk (Yedi-oluk) Mezrası Çokak Nahiyesi
Sinek-Deresi Mezrası Çokak Nahiyesi
Sorkun Mezrası Çokak Nahiyesi
Sorkun(i diğer) Mezrası Çokak Nahiyesi
Sovıcak Mezrası Çokak Nahiyesi
Söğüd-Oluğu Mezrası Çokak Nahiyesi
Söğüdek Mezrası Çokak Nahiyesi
Suvacak Mezrası Andırın Nahiyesi
Şobulgi Mezrası Andırın Nahiyesi
Tahta-Deresi Mezrası Çokak Nahiyesi
Takım-Kirası (Kakım-Kirası) Mezrası Çokak Nahiyesi
Taru-âbâd Mezrası Andırın Nahiyesi
Tekfur-Pınarı Mezrası Andırın Nahiyesi
Til-Çeken (Til-Gelen) Mezrası Andırın Nahiyesi
Toraman-Yeri (Bozaman-Yeri) Mezrası Çokak Nahiyesi
Turna Mezrası Çokak Nahiyesi
Varta Mezrası Andırın Nahiyesi
Ynalak Mezrası Çokak Nahiyesi
Yarık-Burnu (Barun-Toros) Mezrası Andırın Nahiyesi
Yavı-Deresi (Nar-Deresi) Mezrası Andırın Nahiyesi
Yavşan-Oluğu Mezrası Çokak Nahiyesi
Yenice-Sekisi (Belh-Sekisi)Yoğun-Burç Mezrası (KALE)
Yoğun Burç Mezrası Andırın Nahiyesi (KALE)
Yoğun Burç Rahı Andırın Nahiyesi
Yoğun-Oluk Mezrası Çokak Nahiyesi
Yoğun-Oluk (i diğer) Mezrası Çokak Nahiyesi
Ziyaret Mezrası Çokak Nahiyesi

f t g m